BIP NFZ

Opinia w sprawie podawania przez pielęgniarki środowiskowo/rodzinne leków drogą dożylną

Konsultant Krajowy
w dziedzinie Pielęgniarstwa Rodzinnego
mgr Ewa Obrzut

Adres do korespondencji:
SZPZLO Warszawa - Wola
ul. Ciołka 11,
01-445 Warszawa
tel. 836-89-70, fax. 837-81-27

Warszawa 19.04.2004 r.
 

Opinia Konsultanta krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego w sprawie podawania przez pielęgniarki środowiskowe/rodzinne leków drogą dożylną ( w tym wlewów kroplowych) oraz leków podawanych w iniekcjach domięśniowych (np. żelaza, antybiotyków) mogących wywołać niepożądane reakcje, stanowiące zagrożenie dla życia i zdrowia pacjentów.

Ustawa z dnia 05.07.1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej Art. 4 i Art. 5 stanowi "... wykonywanie zawodu pielęgniarki, położnej polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, a w szczególności świadczeń pielęgnacyjnych, zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych, rehabilitacyjnych oraz z zakresu promocji zdrowia..."

Udzielanie świadczeń, o których mowa w Art. 4 i 5 pielęgniarka, położna wykonuje przede wszystkim poprzez p. 4 "...realizację zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji..."

Tak, więc podstawą do podania przez pielęgniarkę, położną leku, w warunkach zarówno ambulatoryjnych jak i domowych, jest udokumentowane zlecenie lekarskie, które powinno zawierać oprócz nazwy leku, dawki, sposobu i czasookresu podawania, również zapis, o tym, że zabieg należy wykonać w warunkach domowych, bez obecności lekarza.

Za zlecenie lekarskie (leki i drogę podawania) odpowiedzialność ponosi lekarz (Art. 45 Ustawy o Zawodzie Lekarza). Pielęgniarka ponosi odpowiedzialność jedynie za prawidłowe wykonanie zlecenia.

Jednocześnie Art. 22 p. 4 i 5 Ustawy o Zawodach Pielęgniarki i Położnej daje pielęgniarce i położnej prawo odmowy wykonania zlecenia lekarskiego.

Kolejną regulacją prawną w zakresie podawania leków jest Rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 2. 09. 1997 roku w sprawie zakresu i rodzaju świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych wykonywanych przez pielęgniarkę samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. Nr 116 z dn. 01.10.1997 r.), które mówi, że pielęgniarka jest uprawniona do podawania leków oraz kroplowego przetaczania dożylnego płynów w ramach postępowania w resuscytacji krążeniowo - oddechowej, wg wymaganych standardów postępowania w stanach naglących, pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego. Wykaz produktów leczniczych wchodzących w skład zestawu przeciwwstrząsowego ratującego życie, które mogą być podane przez pielęgniarkę, położną, ustala Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16.12.2002 r. (Dz. U. Nr 236 poz. 2000).

Obecnie brak jest innych ustaleń prawnych dotyczących podawania leków silnie działających, mogących wywołać niepożądane objawy w stanie zdrowia, w warunkach domowych przez pielęgniarki środowiskowe/rodzinne.

Zasadne i przyjęte jest, iż wykonywanie iniekcji (domięśniowych, dożylnych) leku, który może spowodować wystąpienie gwałtownych reakcji uczuleniowych, czy innego rodzaju zaburzeń niekorzystnych dla stanu zdrowia pacjenta (np. penicylina, preparaty żelaza) wykonywane jest tylko w warunkach ambulatoryjnych, z pełnym zabezpieczeniem w zestaw ratujący życie i w obecności lekarza.

Również przy wykonywaniu świadczeń leczniczych w domu pacjenta, pielęgniarka zobowiązana jest do spełnienia wymaganych standardów tzn. posiadania zestawu p/wstrząsowego i możliwości nawiązania kontaktu telefonicznego.

Pielęgniarki środowiskowe/rodzinne powinny dążyć do uzupełnienia kwalifikacji poprzez ukończenie kursu specjalistycznego w zakresie prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej, z czym wiążą się określone uprawnienia.



Ewa Obrzut
Konsultant Krajowy
w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego

Stanowisko dotyczące cewnikowania pęcherza moczowego u mężczyzn przez pielęgniarki rodzinne

Stanowisko w sprawie sporządzania leków cytostatycznych

Podstawowe zasady sporządzania cytostatyków są jednoznaczne i podobne we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Tylko bezwzględne ich przestrzeganie daje gwarancje otrzymywania leków należytej jakości, bez narażenia zdrowia człowieka i bezpieczeństwa środowiska. Przygotowanie roztworów leków parenteralnych zawierających cytostatyki, winno odbywać się w warunkach aseptycznych (leki jałowe) oraz w warunkach gwarantujących bezpieczeństwo pracy personelu.

            Uważam za słuszne i wskazane organizowanie w szpitalach – centralnych pracowni sporządzania cytostatyków.

Centralizacja sporządzania cytostatyków niewątpliwie zapewni wysoką jakość produktu końcowego (jałowość), zmniejszy ryzyko narażenia pacjentów, personelu i środowiska na toksyczne działanie preparatu, zminimalizuje ryzyko popełnianych błędów oraz zagwarantuje oszczędne gospodarowanie bardzo drogimi lekami.

Personel centralnej pracowni przygotowywania leków cytostatycznych winien posiadać wiedzę z zakresu sporządzania dożylnych postaci leków, farmakologii, toksykologii, farmakokinetyki, właściwości fizykochemicznych, interakcji leków oraz znać przepisy prawne obowiązujące podczas przygotowywania tego rodzaju leków. Nie bez znaczenia jest też kwestia odpowiedzialności za jakość przygotowywanych preparatów oraz ekonomika gospodarki lekiem.

Nadmieniam, że znaczna część cytostatyków (np. Cladribinum, Dacarbazinum, Merhotrexatym, Paclitaxelum) należy do wykazu A (leków bardzo silnie działających), których sporządzanie winno leżeć tylko w gestii farmaceutów.

            Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wymienione aspekty towarzyszące stosowaniu leków przeciwnowotworowych, wydaje się słuszne i celowe, by przygotowywaniem ich zajmowali się tylko farmaceuci.

Takie rozwiązanie przewidywane jest w obowiązującym prawie tj.:

I.                   Wytyczne dotyczące norm przygotowywania cytostatyków – Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 6 grudnia 1993r. oraz z dnia 19 czerwca 1996r. ze zmianą z dnia 31 sierpnia 2000r.

II.                Ustawa – Prawo Farmaceutyczne z dnia 6 września 2001r. (Dz.U. nr 126 poz.1381) wprowadziła w rozdziale 7 art. 86 p. 3 zapis:

W odniesieniu do aptek szpitalnych usługą farmaceutyczną jest również: (...)

3)przygotowywanie leków w dawkach dziennych, w tym leków cytostatycznych..

III.             Dyrektywa 91/356/EEC.

Przyjęta w 1991r. Dyrektywa 91/356/EEC ustala zasady i instrukcje Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP) dla produktów farmaceutycznych. Dobra Praktyka Wytwarzania, jako część Systemu Zapewnienia Jakości, gwarantuje, że produkty są zawsze produkowanie i kontrolowane wg standardów jakości, odpowiednio do ich zamierzonego użycia i według wymagań zgodnych z dokumentacją.

Uważam, że zapis Rozporządzenia Ministra Zdrowia, Ustawy Prawo Farmaceutyczne oraz przyjętej Dyrektywy należy jak najszybciej wprowadzić w życie.

 

Stanowisko zostało uzgodnione z Zarządem Głównym Polskiego Stowarzyszenia Pielęgniarek Onkologicznych.

Krajowy Konsultant

w dziedzinie pielęgniarstwa onkologicznego

dr n. med. Anna Koper

Opinia w sprawie wykonywania przez położne zadań na stanowisku instrumentariuszki

KONSULTANT KRAJOWY W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA

GINEKOLOGICZNEGO I POŁOŻNICZEGO

mgr Leokadia Jędrzejewska

Dolnośląska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych, 53-333 Wrocław,

ul.Powstańców Śląskich 50 tel/fax /071/373-20-56, e-mail:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

       

 

KK/8/03/07                                                                               Wroclaw, dnia 06.03.2007

 

 

 

Opinia

w sprawie wykonywania przez położne zadań na stanowisku instrumentariuszki

 

 

 

 

1. W trakcie kształcenia do zawodu położne nabywają podstawową wiedzę i umiejętności z zakresu pielęgniarstwa operacyjnego oraz odbywają zajęcia praktyczne w sali operacyjnej w ramach, których  są przygotowywane do asystowania przy zabiegach ginekologicznych i cieciach cesarskich. Jednakże po latach niewykonywania powyższych czynności lub wykonywania ich dorywczo, trudno uznać, iż będą one właściwe do nich przygotowane. W tym więc zakresie do uznania położnej i pracodawcy należy pozostawić kwestię asystowania jej jako instrumentariuszki przy zabiegach cięć cesarskich.

2. Kwalifikacje do udzielania świadczeń na stanowisku położnej operacyjnej/instrumentariuszki, położna uzyskuje po ukończeniu kursu kwalifikacyjnego w dziedzinie pielęgniarstwa operacyjnego zgodnie z § 2 ust.3 rozporządzenia z dnia 29 października 2003r. w sprawie wykazu dziedzin pielęgniarstwa oraz dziedzin mających zastosowanie w ochronie zdrowia, w których może być prowadzona specjalizacja i kursy kwalifikacyjne, oraz ramowych programów specjalizacji dla pielęgniarek i położnych ( Dz. U. nr 197, poz. 1922) w zw. z art.10e ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o zawodach pielęgniarki i położnej ( Dz. U. Nr 57. poz. 602 z dnia 12.09.2001– tekst jednolity z póżn. zm.).

3. W przypadku sporu sądowego  pomiędzy pracodawcą a położnymi o niewykonywanie obowiązków pracownika i np. wypowiedzenie umowy o pracę, sąd będzie badał przede wszystkim zakres obowiązków pracownika a następnie będzie analizował ww. przepisy prawa w kontekście: czy dana położna mogła wykonywać czynności położnej operacyjnej/instrumentariuszki. Ukończenie kursu kwalifikacyjnego na pewno będzie dowodem na posiadanie takich kwalifikacji. Także w przypadku błędu w sztuce medycznej, dokument ukończenia kursu będzie chronił położną przed zarzutami wykonywania czynności bez kwalifikacji. Czym innym są bowiem kwalifikacje (umiejętności) a czym innym uprawnienia do wykonywania danej czynności.

                                                                    

 

Leokadia Jędrzejewska

 

Konsultant Krajowy

w dziedzinie pielęgniarstwa 

ginekologicznego i położniczego

Stanowisko w sprawie kwalifikacji i kompetencji osób do zajmowania stanowisk w pionie opieki nad kob

KRAJOWY KONSULTANT W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA
GINEKOLOGICZNO – POŁOŻNICZEGO
mgr Leokadia Jędrzejewska

Dolnośląska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych, 53-333 Wrocław,
ul. Powstańców Śląskich 50 tel. /fax 7071/373-20-56, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

KK/03/01705
Wrocław, dnia 21.01.2005r.

 

Stanowisko
w sprawie kwalifikacji i kompetencji osób
do zajmowania stanowisk w pionie opieki nad kobietą, matką i dzieckiem

Kwestię kwalifikacji wymaganych od osoby na określone stanowisko pracy reguluje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 1999r.w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 30, poz.300 z póż.zm.)
Ocenę kwalifikacji posiadanych przez kandydata na stanowisko dokonuje komisja konkursowa powołana przez dyrektora zakładu opieki zdrowotnej w porozumieniu z właściwą okręgową radą pielęgniarek i położnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra zdrowia z dnia 19 sierpnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, składu komisji konkursowej oraz ramowego regulaminu prżeptowadzariia konkursu {Dz. U. Nr 115, poz. 749 z dnia 4 września 1998 r. z późn. zm). W czasie postępowania konkursowego członkowie komisji rozpatrują zgłoszone kandydatury, oraz dokonują oceny czy wykształcenie, umiejętności i wiedza kandydata będą wystarczające do wykonywania zadań na wskazanym stanowisku.
W przypadku konkursów przeprowadzanych w celu wskazania osoby na stanowiska kierownicze w pionie opieki nad kobietą, matką i dzieckiem bardzo ważnym jest aby powołana w tym celu komisja uznała ponadto, że do organizowania i kierowania tym działem opieki powinna być powołana położna gdyż:

·     ustawowo upoważniona jest do realizacji opieki nad kobietą, kobietą ciężarną, rodzącą i położnicą oraz noworodkiem,

·     jest osobą kompetentną do świadczenia ww. opieki, organizowania jej oraz kierowania osobami ją wykonująca, gdyż odbyła specjalistyczne kształcenie podstawowe i podyplomowe, oraz legitymuje się ukierunkowaną praktykę zawodową.

Jest to szczególnie ważne, gdyż osoba powołana na stanowisko naczelnej, przełożonej i oddziałowej w pionie opieki nad kobietą, matką i dzieckiem powinna pełnić rolę lidera w dokonujących się zmianach w opiece nad kobietą, matką i dzieckiem, budować autorytet i siłę profesji. Sprawny menedżer, zobowiązany jest w określonych sytuacjach przyjąć rolę przywódcy, spełniać rolę eksperta w sprawach pielęgnacyjnych i klinicznych dotyczących m.in. opieki perinatalnej, okołoporodowej, ginekologicznej i prowadzenia porodu oraz inspirować personel do podnoszenia jej jakości.
Szczególnie ważne to jest w przypadku pełnienia funkcji oddziałowej, rolą której jest, nie tylko organizowanie i koordynowanie pracą osób zatrudnionych w oddziale, ale zapewnienie całodobowej, profesjonalnej, efektywnej opieki nad kobietami i noworodkami oraz ich bezpieczeństwa. Wśród zadań powinno znajdować się również wyznaczanie kierunku opieki z wykorzystaniem obowiązujących dokumentów i standardów a w tym m.in. Światowej Organizacji Zdrowia, Ministra Zdrowia, Instytutu Matki i Dziecka, doskonalenie zawodowe oraz kontrola realizacji zadań zawodowych położnych.
W sytuacjach trudnych powinna udzielać wsparcia współpracownikom, uczestnicząc w rozwiązywaniu bieżących problemów oraz włączając się do realizacji zadań na zasadzie mistrz - uczeń.
Tak więc osoba na stanowisku oddziałowej występuje jako organizator opieki, nauczyciel, doradca, konsultant, kontroler, umożliwiając tym samym położnym prawidłowe wykonanie zadań zawodowych oraz właściwe stosunki międzyludzkie.
Mając na uwadze powyższe a przede wszystkim troskę o jakość świadczonych usług zdecydowanie opowiadam się , aby stanowiska kierownicze w pionie opieki nad kobietą, matką i dzieckiem pełniły osoby legitymujące się dyplomem położnej oraz odpowiednim doświadczeniem zawodowym.

 


Leokadia Jędrzejowska

Stanowisko w sprawie rodzajów oddziałów szpitalnych na których powinna pracować położna

KRAJOWY KONSULTANT W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA
GINEKOLOGICZNO – POŁOŻNICZEGO
mgr Leokadia Jędrzejewska


 

Stanowisko

w sprawie rodzajów oddziałów szpitalnych na których powinna pracować położna

 

Ustawa z 5.07.96r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. 2001/57/602) reguluje zasady i warunki wykonywania zawodu położnej. Zgodnie z art.5 Ustawy wykonywanie zawodu położnej polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych a w szczególności świadczeń pielęgnacyjnych, zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz promocji zdrowia w zakresie opieki nad kobietą, kobietą ciężarną, rodzącą i położnicą oraz noworodkiem.

Udzielanie świadczeń, o których mowa wyżej położna wykonuje poprzez:

·     prowadzenie działalności edukacyjno-zdrowotnej w zakresie przygotowania do życia w rodzinie, metod planowania rodziny oraz ochrony macierzyństwa i ojcostwa,

·     rozpoznawanie ciąży i sprawowanie opieki nad kobietą w przebiegu ciąży fizjologicznej oraz przeprowadzenie badań niezbędnych w monitorowaniu ciąży fizjologicznej,

·     kierowanie na badania konieczne do jak najwcześniejszego rozpoznania ciąży wysokiego ryzyka,

·     prowadzenie porodu fizjologicznego oraz monitorowanie płodu z wykorzystaniem aparatury medycznej,

·     przyjmowanie porodu siłami natury wraz z nacięciem i szyciem naciętego krocza,

·     podejmowanie koniecznych działań w sytuacjach nagłych, do czasu przybycia lekarza, w tym przyjęcie porodu z położenia miednicowego oraz ręczne wydobycie łożyska,

·     sprawowanie opieki nad matką i monitorowanie przebiegu okresu poporodowego,

·     badanie noworodków i opiekę nad nimi,

·     realizację zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji,

·     samodzielne udzielania w określonym zakresie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych,

·     profilaktykę chorób kobiecych i patologii położniczych.


Każdy wyżej opisany rodzaj świadczeń zdrowotnych udzielanych przez położną zdeterminowany jest przez zasadę główną wynikającą z art.5 ust.1 Ustawy tj. udzielanie świadczeń zdrowotnych na rzecz kobiet, kobiet ciężarnych, rodzących, położnic i noworodków  / niemowląt do 42 dnia życia.

Mając na uwadze powyższe stwierdzam, że położna powinna być zatrudniona w oddziałach położniczo-ginekologicznych o różnych systemach organizacyjnych, realizujących opiekę nad kobietami, noworodkami, zdrowymi, chorymi, wymagającymi intensywnej opieki, w tym w szczególności: sali porodowej oraz oddziałach położniczych, noworodkowych, ginekologicznych, patologii ciąży i onkologii ginekologicznej, w oddziale intensywnej terapii położniczej i neonatologicznej, izbie przyjęć położniczo-ginekologicznej (czy innej, realizującej zadania w tym zakresie) i bloku operacyjnym.

Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że nie ma przeszkód prawnych aby położna wykonywała swój zawód w innych rodzajach oddziałów szpitalnych w takim zakresie, o jakim mowa w cytowanym powyżej przepisie art.5 ust. 1-3 Ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej oraz §4-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 02.09.97r. w sprawie zakresu i rodzaju świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych jeżeli przełożeni uznają, że jej kwalifikacje są wystarczające

Opinia w sprawie wykonywania EKG w warunkach lecznictwa stacjonarnego

Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa  dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec

Samodzielny  Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej , Piekary Śląskie ,

41-940 ul. Bytomska 62  , Tel. 032 3934 – 299

   

5.01.2009r.

                                                                                       

 

OPINIA DOTYCZĄCA WYKONYWANIA EKG W WARUNKACH LECZNICTWA STACJONARNEGO

 

Zgodnie z  Rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 2 września 1997 r. w sprawie zakresu i rodzaju świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych, wykonywanych przez pielęgniarkę samodzielnie bez zlecenia   lekarskiego; pielęgniarka jest uprawniona do wykonywania samodzielnie, bez zlecenia lekarskiego  świadczeń  diagnostycznych  obejmujących wykonywanie EKG pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego .

Pielęgniarka  nie posiadająca kursu specjalistycznego, może wykonać na zlecenie lekarza badanie EKG pod warunkiem bezpośredniej obecności lekarza podczas przeprowadzania  wymienionego świadczenia .

 

W sytuacji gdy w oddziale nie ma lekarza podczas wykonywania EKG, badanie może wykonać tylko i wyłącznie pielęgniarka posiadającą kurs specjalistyczny EKG .

 

Mając na uwadze wymogi NFZ w sprawie wyposażenia oddziałów szpitalnych w kardiomonitory jak również obowiązek postępowania pielęgniarki podczas zabiegów ratujących życie pacjenta i w sytuacjach  grożących bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia  lub poważnym  uszczerbkiem na zdrowiu pacjenta; proponuję aby w szpitalach gdzie pielęgniarki wykonują w oddziałach EKG w obecności lekarza, kadra kierownicza odpowiedzialna za pielęgniarstwo  opracowała szczegółowy program szkoleń. Szkolenie powinno być przeprowadzone przez grupę specjalistów, zawierać informacje teoretyczne jak również praktyczne ćwiczenia i kończyć się egzaminem  teoretycznym i praktycznym oraz wydaniem stosownego zaświadczenia .

 

Niezależnie od warunków wykonywania świadczenia należy dążyć do stopniowego przeszkolenia pielęgniarek w ramach  kursów specjalistycznych,  jest to zadanie naczelnych pielęgniarek / dyrektorów ds. pielęgniarstwa.

 

                        

           

                                                   Z poważaniem

 

                                          Grażyna Kruk- Kupiec

                         

                                  Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa

Opinia w sprawie zakładania opatrunków gipsowych


Stanowisko w sprawie likwidacji kierowniczych stanowisk w pielęgniarstwie

Piekary Śląskie ,18.07.2003r.


W związku z licznymi sygnałami napływającymi do konsultanta krajowego w dz. pielęgniarstwa w sprawie likwidacji stanowisk Naczelnych / Przełożonych Pielęgniarek, powierzania tej funkcji pielęgniarce oddziałowej , całkowitej rezygnacji z wymienionej stanowiska, występowania z propozycją aby zadania związane z kierowaniem zespołem pielęgniarskim przejął dyrektor ds. medycznych, odpowiadam co następuje:

1.    Podstawę prawną regulującą stanowisko Naczelnej / Przełożonej Pielęgniarki na dzień 18.07.2003r. stanowi rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. dnia 12 kwietnia 1999r. )

2.    Naczelna Pielęgniarka zarządza zespołem pielęgniarskim dodatkowo także zespołem pracowników działu pomocniczego (salowych , sanitariuszy ) , wypełnia podstawowe funkcje kierownicze mające na celu podejmowanie decyzji związanych z poziomem jakości opieki realizowanej przez wykwalifikowany zespół pracowników - pielęgniarek , natomiast dla samej organizacji mających znaczenie strategiczne . Zawód pielęgniarki jest zawodem samodzielnym , a jego podstawę prawną stanowi ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej ,o zakładach opieki zdrowotnej oraz ustawa o samorządzie pielęgniarek i położnych.

3.    Mając na uwadze powyższy problem uważam iż nagannym jest próba przejmowania zadań i funkcji kadry kierowniczej najwyższego szczebla przez pielęgniarkę oddziałową ze względu na inny poziom kwalifikacji zawodowych jak również przez osobę mającą wykształcenie lekarskie , w Polsce nie ma wspólnego systemu kształcenia lekarzy i pielęgniarek , mając na uwadze merytoryczne wartości , dobro pacjenta jak również rozwój zawodu jakim jest pielęgniarstwo nieporozumieniem staje się podejmowanie prób zarządzania zespołem pielęgniarskim przez dyrektora ds. medycznych.

 

Z wyrazami poważania

Konsultant krajowy w dz. Pielęgniarstwa
Grażyna Kruk - Kupiec

Stanowisko w sprawie wykonywania zleceń lekarskich przez pielęgniarki w oddziałach szpitalnych

Dokumentem regulującym sprawę prowadzenia indywidualnej karty zleceń lekarskich jest rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 roku (Dz.U.01.88.966), w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej , sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania, gdzie jednoznacznie pojawia się zapis, rozdział 2 § 14 , ust. 3 mówiący

„wpisy w kartach zleceń lekarskich są dokonywane i podpisywane przez lekarza prowadzącego lub lekarza sprawującego opiekę nad pacjentem. Osoba wykonująca zlecenie dokonuje adnotacji o wykonaniu zlecenia i opatruje ją podpisem„

W tej sytuacji dokonywanie wpisów przez pielęgniarki lub realizowanie, ustnie bądź telefonicznie przekazanego zlecenia nie może mieć miejsca i takowe zlecenie nie może być przez pielęgniarkę wykonaneza wyjątkiem sytuacji zagrażających życiu pacjenta lub poważnym uszczerbkiem na zdrowiu pacjenta.

W ustawie o zawodzie pielęgniarki i położnej z dnia 5 lipca 1996 r z póz. zm. Rozdział 4 „ zasady wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej „ art.22 ust.1 jest następujący zapis :"Pielęgniarka jest zobowiązana do wykonywania zleceń lekarskich odnotowanych w dokumentacji medycznej „ kolejne zapisy wymienionej ustawy :

Art.22 ust.2 „ zapis w dokumentacji medycznej o którym mowa w ust. 1 nie dotyczy zleceń lekarskich wykonywanych podczas zabiegów ratujących życie pacjenta i w sytuacjach grożących bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia lub poważnym uszczerbkiem na zdrowiu pacjenta 

Art. 22 ust. 4 „ W przypadku uzasadnionych wątpliwości pielęgniarka , ma prawo domagać się od lekarza , który wydał zlecenie , by uzasadnił potrzebę wykonania tego zlecenia 


10.05.2006r.
Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr. n .biol. Grażyna Kruk- Kupiec

Zalecenia w sprawie prowadzenia profilaktyki odleżyn u pacjentów hospitalizowanych

Zalecenia obowiązują w lecznictwie stacjonarnym, w oddziałach, gdzie są hospitalizowani pacjenci zagrożeni powstaniem odleżyn, jak również z już powstałymi zmianami odleżynowymi, zalecenia są oparte na standardzie wydanym w roku 1995 przez NRPIP w Warszawie.

 

Zalecenie I.
W sprawie organizacji pracy, jak również działań podejmowanych przez kadrę zarządzająca na poziomie szpitala
Na poziomie szpitala jest powołana komisja lub zespół ds. profilaktyki odleżyn
Zadania komisji (zespołu):

1.    Działalność edukacyjna nakierowana na pracowników oraz pacjenta i jego rodzinę

2.    Opiniowanie wyników prowadzonej profilaktyki, na podstawie rejestru pacjentów zagrożonych oraz pacjentów, u których wystąpiły zmiany odleżynowe

3.    Opiniowanie wyposażenia oddziałów w środki oraz sprzęt mające zastosowanie w zapobieganiu odleżynom

4.    Wnioskowanie o zakup środków, sprzętu w ramach programu zapobiegania odleżynom

5.    Proponowanie zmian organizacyjnych z zakresu realizacji programu zapobiegania odleżynom

Zalecenie II.
W sprawie rejestru pacjentów zagrożonych oraz pacjentów z powstałymi odleżynami

·     Na poziomie oddziałów, a następnie szpitala, jest prowadzona analiza pacjentów zagrożonych oraz pacjentów z odleżynami.

·     Rejestr służy do miesięcznej ewidencji pacjentów z odleżynami raz pacjentów zagrożonych powstaniem odleżyny.

·     Na poziomie szpitala jest prowadzona, na bazie rejestrów z poszczególnych oddziałów, roczna ewidencja statystyczna.

Zalecenie III.
W sprawie oceny zagrożenia ryzyka wystąpienia odleżyny

·     Każdy nowoprzyjęty pacjent w okresie pierwszych dwóch godzin swojego pobytu w oddziale zostaje oceniony pod kątem zagrożenia powstania odleżyn przy użyciu jednej ze skal (Norton, Waterlow, Douglas lub innej uznanej i mającej zastosowanie w ocenie stopnia zagrożenia)

·     Ocena jest powtarzana wg przyjętego schematu w oddziale np. 2 lub 3 razy w tygodniu lub częściej, gdy stan pacjenta wymaga intensywnej opieki pielęgniarskiej.

Zalecenie IV.
W sprawie dokumentacji

·     Chorym, którzy uzyskują liczbę punktów klasyfikującą ich do grupy zagrożonych odleżynami zakładana jest dokumentacja pacjenta zagrożonego powstawaniem odleżyn.

·     W sytuacji pacjentów z odleżynami zakładana jest dokumentacja pacjenta z odleżynami oraz dokumentacja pacjenta zagrożonego powstawaniem odleżyn.

Zalecenie V.
W sprawie stosowana środków o działaniu miejscowym na skórę pacjenta w ramach profilaktyki odleżyn
Oddziały szpitalne, w których są hospitalizowani pacjenci z grupy ryzyka zagrożenia powstaniem odleżyn bądź pacjenci z powstałymi zmianami odleżynowymi, powinny być bezwzględnie zaopatrzone w środki do miejscowego stosowania na skórę o działaniu:

·     Pielęgnacyjnym

·     Antybakteryjnym

·     Nawilżającym i natłuszczającym skórę

·     Regeneracyjnym w sytuacji np. maceracji naskórka

·     Łagodzącym podrażnienia

·     Przywracającym pH skóry

Zalecenie VI.
W sprawie stosowania materacy zmiennociśnieniowych stosowanych w profilaktyce odleżyn
W oddziałach szpitalnych, gdzie są hospitalizowani pacjenci z grupy ryzyka powstania odleżyn bądź z już powstałymi odleżynami powinny znajdować się materace zmiennociśnieniowe.
 

Zalecenie VII
W sprawie stosowania udogodnień
W oddziałach szpitalnych, gdzie są hospitalizowani pacjenci z grupy ryzyka powstania odleżyn bądź z już powstałymi odleżynami powinny znajdować się następujące udogodnienia:

·     Poduszki przeciwodleżynowe, zmiennociśnieniowe

·     Specjalistyczne podkłady oraz pokrowce na materace mające zastosowanie w profilaktyce odleżyn

·     Kółka z pianki

·     Maty i podkładki do bezpiecznego przemieszczania chorych

·     Podnośniki oraz inny nowoczesny sprzęt mający zastosowanie w profilaktyce leżeniu odleżyn

Zalecenie VIII.
W sprawie edukacji pacjenta i jego rodziny
Każdy pacjent z grupy ryzyka zagrożenia powstaniem odleżyn oraz w razie konieczności jego rodzina lub opiekunowie, przed wypisaniem z oddziału szpitalnego powinni posiadać wiedzę z zakresu zapobiegania odleżynom.


Konsultant Krajowy wydz. Pielęgniarstwa
dr n. biol. Grażyna Kruk - Kupiec